فهرست مطالب این مقاله
با توجه به متراژ زمین در اختیار، چه تعداد پنل خورشیدی میتوان نصب کرد و چه ظرفیتی از تولید برق قابل دستیابی است؟ در این مقاله از کلین پست به این پرسش پاسخ میدهیم.
از هر مترمربع زمین چه میزان برق خورشیدی میتوان گرفت؟
در جدول زیر برآوردی کلی از مساحت مورد نیاز برای سیستمهای خورشیدی با توانهای مختلف را میبینید. توجه داشته باشید که این مقادیر برای پنلهایی با توان بالای ۳۲۰ وات هستند. اگر از پنلهای قدیمیتر با توان کمتر استفاده شود (مثلاً ۲۵۰ یا ۲۸۰ وات)، به حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد فضای بیشتر نیاز خواهد بود. برعکس، اگر از پنلهای مدرن با توان بالاتر مانند ۳۹۰ وات یا بیشتر استفاده کنید، فضای مورد نیاز حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش مییابد.
| ظرفیت نیروگاه (کیلووات) | فضای نصب روی زمین یا سقف مسطح با استراکچر ۳۰ درجه | فضای نصب روی سقف شیبدار با زاویه ۱۲ تا ۱۵ درجه | تعداد حدودی پنل مسکونی | تعداد حدودی پنل تجاری |
| ۱ | ۹ تا ۱۱ مترمربع | ۸.۲ مترمربع | ۳ | ۲ |
| ۲ | ۱۸ تا ۲۲ مترمربع | ۱۶.۵ مترمربع | ۵ تا ۶ | ۴ |
| ۳ | ۳۰ تا ۳۴ مترمربع | ۲۵ مترمربع | ۷ تا ۸ | ۶ |
| ۵ | ۵۰ تا ۶۰ مترمربع | ۴۲ مترمربع | ۱۲ تا ۱۳ | ۱۰ |
| ۱۰ | ۱۰۰ تا ۱۲۰ مترمربع | ۸۵ مترمربع | ۲۴ تا ۲۶ | ۱۸ تا ۲۰ |
| ۱۵ | ۱۴۰ تا ۱۸۰ مترمربع | ۱۲۵ مترمربع | ۳۵ تا ۳۹ | ۲۶ تا ۲۹ |
| ۲۰ | ۱۸۰ تا ۲۴۰ مترمربع | ۱۷۰ مترمربع | ۴۷ تا ۵۲ | ۳ تا ۳۹ |
| ۵۰ | ۴۵۰ تا ۶۰۰ مترمربع | ۴۲۰ مترمربع | ۱۱۶ تا ۱۲۹ | ۸۷ تا ۹۶ |
| ۱۰۰ | ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ مترمربع | ۸۵۰ مترمربع | ۲۳۲ تا ۲۵۷ | ۱۷۳ تا ۱۹۱ |
وزن و ابعاد پنلهای خورشیدی
اندازه یک پنل خورشیدی نقش مستقیمی در میزان تولید انرژی آن دارد. هرچه پنل بزرگتر باشد، سطح جذب نور خورشید بیشتر میشود و در نتیجه برق بیشتری تولید میشود. این پنلها معمولاً چگالی توان بالاتری نیز دارند؛ یعنی میتوانند در فضای محدود، انرژی بیشتری تولید کنند. همین ویژگی آنها را به گزینهای مطلوب برای فضاهای محدود اما با نیاز انرژی بالا تبدیل میکند.
اما بزرگتر بودن همیشه هم به معنای بهتر بودن نیست. پنلهای خورشیدی بزرگتر، وزن بیشتری دارند و در نتیجه ممکن است به سازههای نگهدارنده قویتری نیاز داشته باشند. همچنین نصب آنها به نیروی انسانی و فضای کاری بیشتری نیاز دارد. بنابراین هنگام طراحی یک سیستم خورشیدی، باید ابعاد پنل را در کنار عواملی مانند وزن، عملکرد، هزینه نصب و شرایط سقف یا زمین مورد نظر بررسی کرد تا بهینهترین طراحی انتخاب شود.
در فرایند نصب، تنها قرار دادن فیزیکی ماژولها روی یک سطح کافی نیست. طراحی صحیح سیستم خورشیدی نیازمند در نظر گرفتن فاصله مناسب بین پنلها برای تهویه بهتر، پیشبینی مسیرهای کابلکشی، و همچنین انتخاب زاویه شیب مطلوب برای بیشینهسازی جذب نور خورشید در طول سال است.
نصب پنلهای خورشیدی روی پشتبام یکی از رایجترین گزینههاست، اما باید توجه داشت که فضای سقف معمولاً محدود است. برای همین، هماهنگی میان ابعاد پنلهای انتخابی و سطح موجود روی سقف کاملاً ضروری است.
متوسط اندازه پنلهای خورشیدی مسکونی حدود ۱۶۵ در ۹۹ سانتیمتر است. اگرچه بسته به برند، مدل و سال ساخت، این اندازه ممکن است کمی متفاوت باشد. در مقابل، پنلهای خورشیدی تجاری که در پروژههای بزرگ مانند انبارها یا ساختمانهای اداری و شهرداری استفاده میشوند، معمولاً حدود ۱۹۸ سانتیمتر طول دارند.
وزن پنلها؛ نکته کلیدی هنگام طراحی سیستم خورشیدی
یکی از نکات کلیدی هنگام طراحی سیستم خورشیدی، توجه به وزن پنلهاست؛ مخصوصاً اگر قرار است روی سقف نصب شوند. دانستن وزن پنلها کمک میکند تا مطمئن شوید که سقف ساختمان تحمل بار را دارد یا نیاز به تقویت دارد.
بیشتر پنلهای خورشیدی حدود ۱۸ کیلوگرم وزن دارند. اگر این وزن کل پنلها را بر مساحت تقریبی تقسیم کنیم، فشاری که بر هر مترمربع بر سقف وارد میشود را میتوان محاسبه کرد. علاوهبراین، باید وزن تجهیزات نصب مانند پایهها و اتصالات را نیز در نظر گرفت.
اگرچه اندازه و وزن پنلهای خورشیدی بسته به سازنده و مدل میتواند متفاوت باشد، طیفهای رایجی از اندازهها و وزنها در بازار وجود دارند. برای مثال، پنلهای کریستالی سیلیکونی که رایجترین نوع پنلها هستند، معمولاً ابعادی در حدود ۱.۶ متر در ۱ متر دارند و وزن آنها بین ۱۵ تا ۲۵ کیلوگرم است. این پنلها بهدلیل راندمان بالا و طول عمر زیاد، در اکثر سیستمهای مسکونی و تجاری مورد استفاده قرار میگیرند.
در مقابل، پنلهای لایه نازک سبکتر هستند (حدود ۵ تا ۱۰ کیلوگرم) و میتوانند ابعادی تا ۲ متر در ۱ متر داشته باشند. اگرچه راندمان پایینتری نسبت به پنلهای سیلیکونی دارند، اما در پروژههایی که وزن اهمیت زیادی دارد (مانند سقفهای حساس یا سیستمهای قابل حمل) بسیار مفید هستند. بهطور کلی، پنلهای مسکونی و تجاری بهطور میانگین توان و ابعاد زیر را دارند:
| نوع پنل | ابعاد تقریبی | توان خروجی | کاربرد |
| مسکونی | ۱۶۵ × ۹۹ سانتیمتر | ۳۰۰ تا ۴۰۰ وات | مناسب سقف خانهها؛ توازن میان ابعاد و راندمان |
| تجاری | ۱۹۸ × ۹۹ سانتیمتر | ۴۰۰ تا ۵۰۰ وات | مناسب پروژههای بزرگ؛ نیازمند فضای بیشتر |
کسب درآمد با احداث نیروگاه با ظرفیت ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلووات
گفتنی است که صندوق کارآفرینی امید به منظور توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر و رفع ناترازی انرژی، با سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری برق (ساتبا) تفاهمنامه همکاری امضا کرده است. برایناساس، برای احداث یا توسعه نیروگاههای خورشیدی با ظرفیت ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلووات تسهیلاتی در نظر گرفته شده است. این تسهیلات در چارچوب مدلهای سرمایهگذاری خرید تضمینی براساس ماده (۶۱) قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی و همچنین عرضه برق در تابلوی سبز بورس انرژی پرداخت خواهد شد.
جزئیات تسهیلات ۳۰۰ میلیونی برای احداث نیروگاههای خورشیدی خانگی
شرکت توانیر نیز امکان نصب نیروگاههای خورشیدی روی پشتبام منازل مسکونی و فروش تضمینی برق تولیدی به شبکه را فراهم کرده است. متقاضیان میتوانند با مراجعه به شرکتهای توزیع برق استان خود، پس از تأیید کارشناسان، قرارداد ۲۰ ساله فروش برق تولیدی خود را منعقد کنند. همچنین، هزینه سرمایهگذاری این طرح بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان برآورد شده که بازگشت سرمایه آن کمتر از ۵ سال پیشبینی میشود.
فروش برق تولیدی از طریق بورس انرژی و تالار سبز انجام میگیرد و نرخ خرید تضمینی دولت به حدود ۵ تا ۵٫۵ هزار تومان رسیده است. بازار انرژی خورشیدی برای حداقل ۵ تا ۱۰ سال آینده تضمینشده است
نحوه درخواست و ثبتنام برای نصب سامانههای خورشیدی
به گفته توانیر، متقاضیان میتوانند با مراجعه به شرکتهای توزیع برق استان محل سکونت خود، فرایند ثبتنام و نصب این سامانهها را آغاز کنند. پس از مراجعه متقاضی، کارشناسان شرکت توزیع نسبت به بازدید از ساختمان و ارزیابی مقاومت سازه اقدام میکنند. در صورت تأیید شرایط فنی، قرارداد ۲۰ ساله خرید تضمینی برق در همان روز امضا خواهد شد.
مراحل درخواست احداث نیروگاه خورشیدی، اخذ مجوز، مدارک لازم، فرایند انتخاب پیمانکار و هزینه را در این مقاله بخوانید: مجوز نیروگاه خورشیدی
علاوهبراین، ایران اخیراً قانونی برای استخراج رمزارز با پنل خورشیدی وضع کرده که براساس آن، تنها واحدهایی که از پنلهای خورشیدی برای تأمین برق استفاده کرده و مجوزهای لازم را دریافت کنند، میتوانند بهطور رسمی فعالیت داشته باشند. در مطلب صفر تا صد استخراج رمزارز با پنل خورشیدی هر آنچه باید در این زمینه بدانید را آوردهایم.
سؤالات متداول
وزن پنل خورشیدی معمولاً توسط شرکت سازنده تعیین و در برگه مشخصات فنی (Datasheet) هر پنل درج میشود. بهطور کلی، یک پنل خورشیدی پلیکریستالی با ابعاد استاندارد، حدود ۱۸ تا ۲۰ کیلوگرم وزن دارد. در مقابل، پنلهای مونوکریستالی که راندمان بالاتری دارند، معمولاً کمی سبکتر بوده و وزن آنها در بازه ۱۶ تا ۱۸ کیلوگرم قرار میگیرد. پنلهای خورشیدی لایه نازک نیز بهدلیل ساختار متفاوتشان، بهمراتب سبکتر هستند و معمولاً وزنی بین ۵ تا ۱۰ کیلوگرم دارند.
برای اطمینان از اینکه پنلهای خورشیدی خریداریشده با الزامات استاندارد در زمینه اندازه، وزن و عملکرد مطابقت دارند، توصیه میشود حتماً از میان برندهای معتبر و دارای گواهیهای بینالمللی انتخاب کنید. بررسی دقیق برگه مشخصات فنی (Datasheet) و مدارک مربوط به گواهیهای کیفیت، بخش مهمی از فرایند خرید محسوب میشود. همچنین، مشاوره با یک طراح یا متخصص حرفهای در حوزه سیستمهای خورشیدی پیش از خرید، میتواند به انتخاب بهینه و متناسب با نیازهای پروژهتان کمک کند و از بروز مشکلات احتمالی در مراحل نصب و بهرهبرداری جلوگیری نماید.

