فهرست مطالب این مقاله
سوئد با اجرای راهکارهای نوآورانه در معماری شهری، بهدنبال مدیریت پسماندهای صنعت انرژی بادی و جلوگیری از انباشت آنها در محلهای دفن زباله است و همزمان بازیافت پرههای توربینهای بادی را ترویج میکند.
گذار به انرژیهای پاک، در کنار مزایای زیستمحیطی، یک چالش لجستیکی غیرمنتظره نیز ایجاد کرده است: مدیریت پسماند قطعات عظیمالجثه. در همین راستا، سوئد الگویی نوآورانه برای بازیافت پرههای توربین بادی توسعه داده و این اجزا را به زیرساختهای کاربردی مانند پلها و سایهبانهای دوچرخه تبدیل میکند.
هدف این ابتکار، رسیدگی به پایان عمر مفید توربینهای بادی است که معمولاً پس از حدود ۲۰ سال بهرهبرداری از مدار خارج میشوند. این رویکرد تلاش دارد یک معضل زیستمحیطی بالقوه را به فرصتی برای برنامهریزی شهری مدرن و پایدار تبدیل کند.
چالش مواد کامپوزیتی
صنعت انرژی بادی با نوعی تناقض زیستمحیطی مواجه است. درحالیکه تولید برق بادی سبز و پاک محسوب میشود، پرههای توربینها از مواد کامپوزیتی مانند فایبرگلاس و رزینهای اپوکسی ساخته شدهاند؛ موادی که بهگونهای طراحی شدهاند تا در عین سبکی، از استحکام بسیار بالایی برخوردار باشند.
این دوام بالا که برای مقاومت در برابر شرایط سخت اقلیمی ضروری است، در پایان دوره بهرهبرداری به یک چالش جدی تبدیل میشود؛ چرا که این اجزا زیستتخریبپذیر نیستند و خرد کردن یا ذوب کردن آنها برای فرایندهای بازیافت مرسوم بسیار دشوار است.
دفن زباله؛ راهکاری درحال حذف
در گذشته، رایجترین روش مدیریت پرههای مستعمل توربینهای بادی در اروپا و ایالات متحده، دفن آنها در محلهای دفن زباله بوده است؛ رویکردی که اتحادیه اروپا قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ بهطور کامل آن را حذف کند.
سوئد پیش از اجرایی شدن این مقررات، تصمیم گرفته از ویژگیهای سازهای پرههای بادی بهره بگیرد و آنها را بهطور مستقیم در چشمانداز و بافت شهری ادغام کند.
بازیافت پرهها؛ از مزارع بادی تا مراکز شهری
فرایند استفاده مجدد از این پرهها بر پایه یکپارچگی و استحکام سازهای آنها انجام میشود. از آنجا که این پرهها برای تحمل تنشهای شدید و بادهای پرسرعت طراحی شدهاند، مقاومت آنها در بسیاری موارد از مصالح ساختمانی متداول نیز بیشتر است.
در مناطق مختلف سوئد، این سازهها برش داده شده و متناسبسازی شدهاند تا به عناصری مانند سایهبانها، نیمکتهای عمومی و گذرگاههای عابر پیاده تبدیل شوند.
این رویکرد، علاوه بر کاهش ردپای کربنی از طریق جلوگیری از تولید فولاد یا سیمان جدید برای مبلمان شهری، هزینههای انرژی مرتبط با پردازش پسماندهای پیچیده را نیز حذف میکند.
ادغام این قطعات در معماری شهرها نشان میدهد که اقتصاد چرخشی میتواند نهتنها کارآمد، بلکه از نظر بصری نیز نوآورانه و متفاوت باشد؛ رویکردی که تعریف تازهای از پایداری در طراحی شهری ارائه میدهد.

