چین در سال ۲۰۲۵ با نصب رکوردشکن ۳۱۵ گیگاوات ظرفیت جدید خورشیدی، مجموع ظرفیت نصبشده فتوولتائیک خود را به ۱٫۲ تراوات رساند و برای نخستینبار، سهم منابع برق غیرفسیلی را از تولید برق حرارتی پیشی داد.
اداره ملی انرژی چین (NEA) در تاریخ ۲۸ ژانویه، آمار بخش برق این کشور در سال ۲۰۲۵ را منتشر کرد. بر اساس این گزارش، چین در سال گذشته ۳۱۵٫۰۷ گیگاوات ظرفیت خورشیدی جدید و ۱۱۹٫۳۳ گیگاوات ظرفیت بادی به شبکه اضافه کرده است؛ ارقامی که هر دو رکورد جدید سالانه محسوب میشوند.
تا پایان دسامبر ۲۰۲۵، مجموع ظرفیت نصبشده نیروگاهی چین به ۳٫۸۹ تراوات رسید که نسبت به سال قبل ۱۶٫۱ درصد رشد نشان میدهد. در این میان، ظرفیت خورشیدی با افزایش ۳۵٫۴ درصدی به ۱٫۲۰ تراوات و ظرفیت بادی با رشد ۲۲٫۹ درصدی به ۰٫۶۴ تراوات رسید. طبق دادههای NEA، مجموع ظرفیت خورشیدی و بادی ۴۷٫۳ درصد از کل ظرفیت نصبشده برق کشور را تشکیل میدهد.
این آمارها نشاندهنده یک دگرگونی ساختاری در ترکیب تولید برق چین است. با احتساب نیروگاههای برقآبی و هستهای، سهم منابع غیرفسیلی در سال ۲۰۲۵ به ۶۰٫۴ درصد از کل ظرفیت نصبشده رسید؛ در حالی که سهم نیروگاههای حرارتی به ۳۹٫۶ درصد کاهش یافت. این تغییر، یک نقطه عطف تاریخی در سیستم برق چین به شمار میرود.
دادههای NEA همچنین نشان میدهد نیروگاههای بزرگ با ظرفیت ۶ مگاوات و بالاتر بهطور میانگین ۳٬۱۱۹ ساعت کارکرد معادل بار کامل در سال داشتهاند که نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۳۱۲ ساعت کاهش را نشان میدهد؛ کاهشی که بیانگر افزایش نوسان تولید و فشار ناشی از محدودیت جذب برق (کرتیلمنت) همزمان با گسترش منابع تجدیدپذیر متناوب است.
شتاب نصب نیروگاههای خورشیدی چین در ماههای پایانی سال بهطور محسوسی افزایش یافت؛ بهطوریکه تنها در ماه دسامبر بیش از ۴۰ گیگاوات ظرفیت خورشیدی جدید به بهرهبرداری رسید؛ رقمی که با کل نصب سالانه بسیاری از بازارهای بزرگ فتوولتائیک جهان برابری میکند. تحلیلگران صنعت، این جهش را ناشی از ضربالاجلهای اتصال پروژهها به شبکه و همچنین ادامه توسعه پایگاههای بزرگ بادی و خورشیدی در مناطق غربی و شمالی چین میدانند.
با وجود ثبت این رکورد تاریخی، اغلب نهادهای تحلیلی پیشبینی میکنند که نصب ظرفیت خورشیدی در سال ۲۰۲۶ کاهش یابد. دلایل این افت احتمالی شامل پایه مقایسه بسیار بالا در سال ۲۰۲۵، حرکت بهسوی بازارمحور شدن قیمت برق و تداوم تعدیلات در زنجیره تأمین عنوان شده است. انجمن صنعت فتوولتائیک چین (CPIA) در ماه ژانویه سه سناریو برای سال ۲۰۲۶ ارائه کرد:
- سناریوی محافظهکارانه حدود ۱۸۵ گیگاوات
- سناریوی اصلی بین ۲۱۵ تا ۲۲۰ گیگاوات
- سناریوی خوشبینانه تا ۲۷۵ گیگاوات
برآورد مرکزی CPIA حاکی از کاهش سالانه ۲۰ تا ۲۵ درصدی ظرفیت نصبشده نسبت به سال قبل است.
این چشمانداز با پیشبینیهای CPIA در طول سال ۲۰۲۵ تفاوت دارد؛ بهطوریکه این نهاد در پی موج نصبهای سیاستمحور در نیمه نخست سال، پیشبینی خود را ابتدا در فوریه از ۲۱۵ به ۲۵۵ گیگاوات و سپس در ماه جولای به ۲۷۰ تا ۳۰۰ گیگاوات افزایش داد. با این حال، آمار رسمی اداره ملی انرژی چین (NEA) نشان داد که نصب واقعی ظرفیت خورشیدی حتی از سقف این برآوردهای اصلاحشده نیز فراتر رفته است.
سایر نهادهای پیشبینیکننده درباره شدت کاهش احتمالی بازار خورشیدی چین اتفاقنظر ندارند. تازهترین سناریوی پایه بلومبرگنیوف (BloombergNEF) از افزودن حدود ۲۷۳ گیگاوات (AC) ظرفیت خورشیدی جدید در سال ۲۰۲۶ حکایت دارد، در حالی که چندین کارگزاری چینی و نشریه تخصصی صنعت، برآورد مرکزی خود را در بازه ۲۰۰ تا ۲۲۵ گیگاوات قرار دادهاند. با این حال، در اغلب سناریوها توافق وجود دارد که پروژههای مقیاس بزرگ نیروگاهی در مناطق بیابانی و پایگاههای عظیم انرژیهای تجدیدپذیر، محرک اصلی تقاضا خواهند بود. در مقابل، تولید پراکنده همچنان بزرگترین منبع عدمقطعیت بازار محسوب میشود، چراکه سازوکارهای قیمت برق و تعرفهها در حال تغییر و تکامل هستند.
اکنون که ظرفیت تجمعی خورشیدی چین از مرز ۱ تراوات عبور کرده است، شکلگیری بازار بیش از آنکه به توسعه صرف ظرفیت وابسته باشد، تحت تأثیر چالشهای یکپارچهسازی در سطح سیستم قرار گرفته است. از سال ۲۰۲۶ به بعد، عواملی مانند دسترسی به شبکه برق، توسعه سامانههای ذخیرهسازی انرژی و اصلاحات بازار برق نقش پررنگتری در تعیین سرعت جذب ظرفیتهای جدید ایفا خواهند کرد.

