توسط : 
همزمان با تقویت این برداشت در اروپا که دوره «نظم جهانی مبتنی بر قواعد» رو به پایان است، آلمان مسیر تازهای در سیاست دفاعی خود گشوده و بهطور جدی بهسمت بازسازی و تقویت توان نظامی حرکت میکند و تلاش دارد رهبری تسلیح هستهای اتحادیه اروپا را بر عهده بگیرد.
اظهارات اخیر فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در کنفرانس امنیتی مونیخ بار دیگر مباحث مربوط به آینده امنیت اروپا و جایگاه آلمان در ساختار دفاعی این قاره را در کانون توجه قرار داد. او با لحنی هشداردهنده اعلام کرد که نظم بینالمللی مبتنی بر حقوق و قواعد دیگر کارایی گذشته را ندارد و اتحادیه اروپا باید خود را برای ورود به دوره رقابت قدرتهای بزرگ آماده کند.
به نوشته مدرن دیپلماسی، مرتس معتقد است سیاستهای دولت ترامپ طی یک سال گذشته، ادعای رهبری جهانی واشنگتن را با تردید جدی روبهرو کرده است. او تأکید کرد حتی ایالات متحده نیز در شرایط رقابت قدرتهای بزرگ قادر به اقدام یکجانبه نیست و اروپا باید رویکرد امنیتی خود را بازتعریف کند؛ بهویژه در برابر سیاستهای تجدیدنظرطلبانه روسیه و تلاش چین برای ایفای نقشی تعیینکننده در نظم جهانی آینده.
این مواضع در شرایطی مطرح میشود که برلین برنامهای کمسابقه برای افزایش توان دفاعی خود در دستور کار دارد. دولت آلمان قصد دارد تا سال ۲۰۲۹ حدود ۵۸۲ میلیارد دلار به بخش دفاعی اختصاص دهد؛ رقمی که در بحبوحه رکود اقتصادی نزدیک به سهساله، نگرانیهایی جدی درباره پایداری مالی ایجاد کرده است. بانک مرکزی آلمان پیشتر هشدار داده بود که دولت در آستانه ثبت بالاترین کسری بودجه از اوایل دهه ۱۹۹۰ قرار دارد.
مرتس تقویت جایگاه اروپا در چارچوب ناتو را اولویت اصلی برلین دانست و وعده داد صدها میلیارد یورو طی سالهای آینده به ارتقای توان ارتش آلمان اختصاص یابد. هدف اعلامشده آن است که ارتش آلمان تا سال ۲۰۲۹ به قدرتمندترین نیروی متعارف اروپا تبدیل شود. او همچنین بر ادامه حمایت آلمان از اوکراین در جنگ با روسیه تأکید کرد.
در کنار این برنامه تسلیحاتی، موضوع بازدارندگی هستهای اروپا نیز به بحثی حساس تبدیل شده است. دولت جدید آلمان رایزنیهایی با امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، درباره آینده چتر هستهای اروپا انجام داده است. این در حالی است که آلمان بر اساس پیمان ۴+۲ و همچنین پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای از توسعه یا تملک سلاح هستهای منع شده است؛ هرچند دهها کلاهک هستهای آمریکا در قالب ترتیبات ناتو در خاک این کشور نگهداری میشود.
در فضای سیاسی داخلی نیز دیدگاههای متفاوتی مطرح شده است. برخی سیاستمداران خواستار دسترسی آلمان به توان هستهای فرانسه و بریتانیا و مشارکت در نوسازی این سامانهها هستند. نماینده حزب آلترناتیو برای آلمان آشکارا از نیاز آلمان به سلاح هستهای سخن گفته و حتی یوشکا فیشر، وزیر خارجه پیشین، نیز پیشنهاد کرده است برلین نقش پیشرو در روند تسلیح مجدد هستهای اروپا ایفا کند.
این مواضع با واکنشهای انتقادی مواجه شده است. زارا واگنکنشت، رهبر حزب BSW، چنین پیشنهادهایی را «دیوانگی» توصیف کرده است.
همزمان، نشانههایی از تغییر در افکار عمومی نیز دیده میشود. نتایج یک نظرسنجی نشان میدهد حدود یکسوم شهروندان آلمان با گسترش استفاده از هوش مصنوعی، حتی در حوزههای نظامی و توسعه تسلیحات، موافق هستند.
کارشناسان هشدار میدهند که افزایش بودجه دفاعی، توسعه برنامههای نظامی و طرح مباحث مرتبط با بازدارندگی هستهای میتواند آلمان را وارد مرحلهای تازه از نظامیسازی کند؛ روندی که در کنار چالشهای اقتصادی و افزایش هزینههای انرژی، پیامدهای اجتماعی و سیاسی قابلتوجهی به همراه خواهد داشت.
در حالی که روسیه اتهام تهدید نظامی اروپا را رد میکند، برخی مقامات آلمانی تعیین سال ۲۰۲۹ بهعنوان زمان «آمادگی برای جنگ» را بخشی از راهبرد بازدارندگی برلین میدانند. در همین چارچوب، اظهارنظر سال گذشته سرگئی لاوروف (وزیر خارجه روسیه) نیز بازتاب یافت؛ او گفته بود با رهبران کنونی، آلمان و اروپا در مسیر تبدیل شدن به «رایش چهارم» قرار گرفتهاند.
