توسط : 
تقاضای جهانی برق با سریعترین نرخ رشد در ۱۵ سال گذشته درحال افزایش است. آژانس بینالمللی انرژی (IEA) اعلام کرده این روند دستکم تا پایان دهه جاری ادامه خواهد داشت؛ مسیری که تحت تأثیر گسترش زیرساختهای هوش مصنوعی، تولید پیشرفته و روند فزاینده برقیسازی صنایع، آغازگر «عصر برق» در اقتصاد جهانی توصیف شده است.
آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد تقاضای جهانی برق در سال ۲۰۲۵ حدود سه درصد افزایش یافته است؛ رقمی که پس از رشد ۴.۴ درصدی سال ۲۰۲۴ نشاندهنده تداوم روند صعودی مصرف برق در سطح جهان است. این نهاد پیشبینی میکند طی سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰، تقاضای جهانی برق بهطور متوسط سالانه بیش از ۳.۵ درصد افزایش یابد؛ رشدی که بهطور عمده ناشی از توسعه مراکز داده، گسترش خودروهای برقی، افزایش استفاده از سیستمهای سرمایشی و رشد مصرف صنعتی خواهد بود.
بر اساس این گزارش، اقتصادهای نوظهور ازجمله چین، هند و کشورهای جنوب شرق آسیا تا سال ۲۰۳۰ حدود ۸۰ درصد از رشد تقاضای برق را به خود اختصاص خواهند داد. در عین حال، اقتصادهای پیشرفته نیز پس از حدود ۱۵ سال رکود در مصرف برق، با افزایش تقاضا مواجه شدهاند؛ افزایشی که به توسعه هوش مصنوعی، مراکز داده و تولید پیشرفته نسبت داده میشود.
در ایالات متحده، تقاضای برق در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۱ درصد افزایش یافته و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰ بهطور میانگین سالانه نزدیک به دو درصد رشد کند؛ بهگونهای که تقریباً نیمی از این افزایش ناشی از توسعه مراکز داده خواهد بود. در اتحادیه اروپا نیز انتظار میرود تقاضای برق تا سال ۲۰۳۰ حدود دو درصد افزایش یابد و کشورهایی مانند استرالیا، کانادا، ژاپن و کره جنوبی نیز با رشد قابل توجه مصرف برق روبهرو شوند.
با وجود توسعه سریع ظرفیتهای تولید برق از منابع تجدیدپذیر، هستهای و گاز طبیعی، چالش اصلی در اتصال این ظرفیتها به شبکههای برق باقی مانده است. در حال حاضر سرمایهگذاری سالانه جهانی در شبکههای برق حدود ۴۰۰ میلیارد دلار برآورد میشود، در حالی که برای پاسخگویی به رشد تقاضا، این رقم باید حدود ۵۰ درصد افزایش یابد. هماکنون بیش از ۲۵۰۰ گیگاوات پروژه شامل نیروگاههای تجدیدپذیر، سامانههای ذخیرهسازی و مراکز داده در صف اتصال به شبکه قرار دارند.
IEA اعلام کرده است که با استفاده از فناوریهای ارتقای شبکه و اصلاحات مقرراتی، میتوان در کوتاهمدت حدود ۱۶۰۰ گیگاوات از پروژههای معطلمانده را به شبکه متصل کرد؛ اما تحقق این هدف نیازمند سرمایهگذاریهای گستردهتر در زیرساختهای شبکه و افزایش انعطافپذیری آن است.
در سال گذشته، سرمایهگذاری جهانی در شبکههای برق برای نخستین بار در مسیر عبور از ۴۷۰ میلیارد دلار قرار گرفت که نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۱۶ درصد افزایش داشته است. آمریکا با ۱۱۵ میلیارد دلار سرمایهگذاری در سال ۲۰۲۵ و سهمی معادل یکچهارم هزینههای جهانی، بیشترین سرمایهگذاری را ثبت کرده و پس از آن چین، اتحادیه اروپا و انگلیس هر یک با حدود ۲۰ درصد سهم، از بازیگران اصلی توسعه شبکههای برق محسوب میشوند.
با وجود رشد سریع تقاضای برق ناشی از مراکز داده و برقیسازی صنایع، توسعه شبکههای برق با چالشهایی همچون محدودیت زنجیره تأمین، کمبود نیروی انسانی متخصص و فرسودگی زیرساختها مواجه است. در صورت ادامه این روند، برخی مناطق کلیدی از جمله ایالات متحده ممکن است تا سال ۲۰۳۰ با خطر کمبود برق روبهرو شوند.
