نیروگاه برقآبی آزاد کردستان با ظرفیت ۱۰ مگاوات، بهعنوان یک نیروگاه کوچک برقآبی (Small Hydro) در استان کردستان واقع شده است. این نیروگاه با بهرهگیری از جریان طبیعی رودخانه قشلاق و با هدف بهینهسازی مصرف منابع آبی و تولید انرژی پاک، سالانه حدود ۴۰ گیگاواتساعت برق تولید میکند که نیاز حدود ۱۵ هزار خانوار را تأمین مینماید و از انتشار سالانه نزدیک به ۲۵ هزار تن گازهای گلخانهای جلوگیری میکند.
تاریخچه و توسعه
طرح احداث نیروگاه برقآبی استان کردستان، با توجه به پتانسیل آبی منطقه و نیاز به توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، از اوایل دهه ۱۳۹۰ مورد مطالعه قرار گرفت. ساخت این نیروگاه از سال ۱۳۹۵ آغاز شد و پس از طی مراحل اجرایی، در نیمه دوم سال ۱۴۰۰ به بهرهبرداری رسید. این پروژه بهعنوان یکی از طرحهای محلی در راستای افزایش سهم نیروگاههای کوچک برقآبی در سبد انرژی کشور و با سرمایهگذاری بخش خصوصی توسعه یافته است.
موقعیت جغرافیایی
نیروگاه در نزدیکی شهرستان سنندج (استان کردستان) و روی رودخانه فصلی کوماسی احداث شده است. انتخاب این محل بهدلیل وجود شیب مناسب، جریان پایدار آب در طول سال، دسترسی به شبکه برق سراسری و همچنین عدم نیاز به جابهجایی ساکنان محلی صورت گرفته است.
رودخانه فصلی کوماسی از سرشاخههای رودخانه سیروان در میانه سنندج و مریوان، پشت سد آزاد جمع شده و درنهایت با یک سامانه انتقال ۸۸ کیلومتری به سد قشلاق سنندج و سد قوچم دهگلان میریزد.
مشخصات فنی و تجهیزات
- نوع نیروگاه: آبی کوچک (Small Hydro Power Plant)
- ظرفیت نصبشده: ۱۰ مگاوات
- موقعیت: روی رودخانه کوماسی
- تولید سالانه: حدود ۴۰ گیگاواتساعت
- نوع توربین: کاپلان (Kaplan) با جریان محوری
این نیروگاه از نوع جریانی روزمینی (Run-of-the-River) است و نیازی به احداث مخزن ذخیره بزرگ ندارد. در طراحی آن از یک توربین کاپلان (Kaplan) با ظرفیت ۱۰ مگاوات استفاده شده که برای شرایط جریان با ارتفاع کم و دبی متغیر مناسب است. سیستم کنترل و نظارت، قابلیت مدیریت خودکار تولید برق براساس دبی ورودی رودخانه را دارد. آب پس از عبور از توربین، بدون ایجاد آلودگی یا تغییر کیفیت، به مسیر طبیعی رودخانه بازمیگردد.
ظرفیت و تولید انرژی
ظرفیت نصبشده نیروگاه ۱۰ مگاوات بوده و با توجه به شرایط هیدرولوژیکی رودخانه قشلاق، قادر به تولید سالانه حدود ۴۰ گیگاواتساعت انرژی الکتریکی است. این میزان تولید، معادل نیاز سالانه تقریبی ۱۵۰۰۰ خانوار است و سالانه از مصرف حدود ۱۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی جلوگیری کرده و مانع انتشار نزدیک به ۲۵۰۰۰ تن دیاکسید کربن میشود.
