نیروگاه خورشیدی شناور مهاباد نخستین نیروگاه از نوع خود است که در مجتمع پتروشیمی مهاباد راهاندازی شده است. این پروژه پیشگامانه که پنلهای فتوولتائیک را بر سطح استخر ذخیره آب این مجتمع مستقر کرده، روزانه ۲۰۰ کیلوواتساعت برق پاک تولید میکند و با کاهش تبخیر آب و افزایش ۱۳ تا ۱۵ درصدی بازدهی پنلها از طریق خنکسازی طبیعی، الگویی نوین در تلفیق مدیریت منابع آبی و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر ارائه میدهد.
تاریخچه
نخستین نیروگاه خورشیدی شناور کشور در سال ۱۴۰۱، با ابتکار و تلاش جوانان متخصص مهابادی و با تکیه بر دانش بومی در مجتمع پتروشیمی مهاباد احداث شد. این ایده پس از شش ماه تحقیق و توسعه توسط تیم فنی به رهبری رئیس برق پتروشیمی مهاباد، عملیاتی گردید.
پروژه در مساحت ۴۰۰ متر مربع و طی مدت شش ماه راهاندازی شد و فاز اول آن با موفقیت به بهرهبرداری رسید. هدف از اجرای این طرح، استفاده از فناوریهای نوین در تولید انرژی پاک و همزمان مقابله با چالشهای آبی و انرژی مناطق دورافتاده عنوان شده است.
موقعیت جغرافیایی نیروگاه
نیروگاه خورشیدی شناور مهاباد در مجتمع پتروشیمی مهاباد، واقع در استان آذربایجان غربی، نصب شده است. این نیروگاه بهطور خاص روی استخر ذخیره آبهای سطحی همین مجتمع اجرا شده است. موقعیت احداث این نیروگاه در غرب کشور و در مسیر خط انتقال اتیلن از عسلویه، اهمیت آن را از نظر توسعه منطقه غرب ایران و همچنین استفاده بهینه از منابع آبی موجود دوچندان میکند.
مشخصات فنی
- ظرفیت تولید: ظرفیت فاز اول این نیروگاه ۲۰۰ کیلوواتساعت در روز است. با تکمیل فاز دوم، ظرفیت آن به ۰.۵ مگاوات (۵۰۰ کیلووات) افزایش خواهد یافت.
- فناوری: از پنلهای خورشیدی شناور روی استخر ذخیره آب استفاده شده است که برای نخستین بار در کشور بهکار گرفته شدهاند.
- بومیسازی: حدود ۸۰ درصد از تجهیزات و امکانات این نیروگاه در داخل کشور طراحی و ساخته شده است.
- افزایش کارایی: بهدلیل قرارگیری پنلها روی آب و اثر خنککنندگی طبیعی آن، بازدهی نیروگاه ۱۳ تا ۱۵ درصد افزایش یافته است.
- اتصال به شبکه: برق تولیدی قادر به تأمین برق مورد نیاز حدود ۴۰۰ خانوار روستایی است.
- هزینه و بازگشت سرمایه: هزینه اجرای فاز اول حدود ۸.۵ میلیارد ریال برآورد شده و با حمایت دولت، دوره بازگشت سرمایه آن کمتر از ۵ سال پیشبینی میشود.
اثرات زیستمحیطی
احداث این نیروگاه شناور، اثرات زیستمحیطی مثبت و مستقیمی دارد:
۱. کاهش تبخیر آب: پوشش بخشی از سطح استخر توسط پنلهای شناور، به میزان قابل توجهی از تبخیر آب در منطقه کمآب جلوگیری میکند.
۲. افزایش راندمان و کاهش تلفات: خنکسازی طبیعی پنلها توسط آب، کارایی سیستم فتوولتائیک را افزایش داده و نیاز به زمین اضافی برای نصب را مرتفع میسازد.
۳. تولید انرژی پاک: این نیروگاه با تولید برق از انرژی خورشید، باعث کاهش مصرف سوختهای فسیلی و کاهش انتشار گازهای گلخانهای میشود.
۴. الگوسازی برای مناطق دورافتاده: این طرح بهعنوان یک الگوی عملیاتی، امکان تأمین همزمان برق و آب شیرین (با استفاده از سیستمهای آبشیرینکن متصل به نیروگاه) را برای جوامع دور از شبکه سراسری فراهم میآورد و راهحلی پایدار برای توسعه این مناطق ارائه میدهد.
