روند افزایشی اشتغال در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر جهان، با افزایش تنشهای ژئواکونومیک کُند شده است.
به گزارش اخیر آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر (IRENA)، اشتغال جهانی در بخش انرژیهای پاک در سال ۲۰۲۴ به حدود ۱۶.۶ میلیون موقعیت شغلی رسیده است. با این وجود، نرخ رشد شغلی در این حوزه با کندی مواجه شده و به تنها ۲.۳ درصد کاهش یافته است، حال آنکه افزوده شدن ظرفیتهای جدید در بخش فناوریهای پاک روندی بیسابقه را تجربه میکند.
بهنظر میرسد این کاهش آهنگ رشد، متأثر از دو عامل اصلی باشد: نخست افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی در جهان و دوم گسترش روزافزون فناوریهای خودکار و دیجیتال که نیاز به نیروی کار در برخی فرایندها را محدود میسازد.
از منظر توزیع جغرافیایی مشاغل، کماکان تمرکز قابل توجهی در تعداد معدودی از کشورها مشاهده میشود. در این میان، چین با سهم ۴۴ درصدی از کل اشتغال جهانی در بخش انرژیهای تجدیدپذیر پیشتاز است. پس از آن کشورهای دیگر آسیایی با ایجاد ۲.۴۷ میلیون شغل، اتحادیه اروپا با ۱.۸ میلیون شغل، برزیل با ۱.۳۸ میلیون شغل و هند با ۱.۲۸ میلیون شغل در ردههای بعدی قرار دارند.
در بین فناوریهای مختلف، بخش فتوولتائیک خورشیدی با ایجاد ۷.۲ میلیون شغل، بیشترین سهم را در اشتغالزایی به خود اختصاص داده و پس از آن سوختهای زیستی با ۲.۶ میلیون شغل، نیروگاههای برقآبی با ۲.۳ میلیون شغل و انرژی بادی با ۱.۹ میلیون شغل قرار گرفتهاند.
در بخش خورشیدی نیز چین با تسلط بر تولید تجهیزات، حدود ۵۸ درصد از کل مشاغل این حوزه در سطح جهان را در اختیار دارد. بهطور کلی، ده شرکت بزرگ فعال در این صنعت بر ۸۲ درصد از موقعیتهای شغلی نظارت دارند که شش مورد از این شرکتها در آسیا مستقر هستند. در کشورهایی که تولیدکننده عمده تجهیزات نیستند، مشاغل عمدتاً در حوزههای عملیاتی نظیر ساختوساز، نصب، بهرهبرداری و نگهداری متمرکز شدهاند.
در زمینه تنوع جنسیتی نیز آمارها نشان میدهد که زنان حدود ۳۲ درصد از مشاغل تماموقت بخش انرژیهای تجدیدپذیر را در اختیار دارند. این رقم هرچند از سهم ۲۳ درصدی زنان در صنعت نفت و گاز بیشتر است، اما در مقایسه با متوسط جهانی نیروی کار (۴۳ درصد)، کمتر است. همچنین زنان عمدتاً در نقشهای اداری حضور داشته و تنها ۱۹ درصد از پستهای مدیریت ارشد در این بخش به آنان تعلق دارد.

