از چه نوع آبی برای شستشوی پنل‌های خورشیدی استفاده کنیم؟

براساس استانداردهای فنی، آب ایده‌آل باید دارای سختی کل بین ۰ تا ۵ ppm (آب دیونایز یا RO کامل)، pH خنثی و کدورت کمتر از ۱ NTU باشد. همچنین میزان کلر آزاد نباید از ۰.۱ ppm و غلظت سولفات و کلراید از ۵ ppm فراتر رود. استفاده از آب با پارامترهای بالاتر از این محدوده‌ها، خطر ایجاد رسوب، لکه سفید، خوردگی قاب و خراشیدگی شیشه پنل‌ها را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

شستشوی پنل خورشیدی با آب

پنل‌های خورشیدی باید تمیز شوند تا از کاهش بازدهی یا حتی آسیب‌های احتمالی جلوگیری شود. مکان جغرافیایی شما، آب‌وهوای محلی، نوع آلودگی و روش تمیزکاری، همگی بر دفعات تمیز کردن تأثیر می‌گذارند. بسیاری از صاحبان نیروگاه‌های خورشیدی، بدون آگاهی، سیستم‌های خورشیدی خود را به روشی ساده‌تر تمیز می‌کنند: با آب لوله‌کشی و یک تی یا برس. اما باید توجه داشت که شیشه ماژول‌های خورشیدی نیاز به مراقبت ویژه دارد.

این شیشه، نشکن (تمپر) بوده و با یک پوشش ضدبازتاب (معروف به ARC) پوشانده شده است و اگر به‌درستی تمیز نشود، ممکن است آسیب‌های جبران‌ناپذیری به هر دوی آنها وارد شود. تمیزکاری نادرست حتی می‌تواند گارانتی ماژول‌ها را نیز باطل کند.

پیش از تمیز کردن، حتماً دستورالعمل‌های سازنده پنل خورشیدی را رعایت کنید. اکثر تولیدکنندگان ماژول، تمیز کردن با آب نرم (بدون املاح) و برس‌های نرم را مجاز می‌دانند. استفاده از مواد شوینده محدودیت بیشتری دارد و دست‌کم باید خنثی (pH خنثی) و فاقد مواد شیمیایی خورنده باشند. وقتی شک دارید، شوینده‌ای را انتخاب کنید که به‌طور خاص برای ماژول‌های خورشیدی تأیید شده باشد.

چه نوع آبی برای شستشوی پنل خورشیدی نامناسب است؟

مطالعات نشان می‌دهد که آب لوله‌کشی تقریباً همیشه برای تمیز کردن ماژول‌های خورشیدی نامناسب است. وجود مواد معدنی در این آب، پس از خشک شدن، رسوبات آهک/لکه روی شیشه پنل شما ایجاد می‌کند. این امر تولید انرژی را کاهش داده یا حتی به‌دلیل ایجاد نقاط داغ (هات‌اسپات)، به پنل آسیب می‌زند. بنابراین، یکی از مهم‌ترین مواردی که هنگام تمیز کردن پنل خود باید درنظر بگیرید (جدای از ماده‌ای که برای پاک کردن کثیفی استفاده می‌کنید)، نوع آبی است که به کار می‌برید.

آب سخت

آب‌های سخت، آب‌هایی هستند که غلظت بالایی از نمک‌ها و مواد معدنی دارند؛ به‌ویژه کاتیون‌های کلسیم و منیزیم، یا کاتیون‌های فلزات دیگر مانند باریم، آهن، منگنز، استرانسیم و روی. سختی آب بسته به منطقه جغرافیایی متفاوت است؛ یعنی به ماهیت زمین‌شناسی محلی که آب از آن عبور می‌کند و با آن در تماس است بستگی دارد. آب سخت معمولاً در مناطقی یافت می‌شود که سنگ‌ها از نوع آهکی هستند. آب مناطق آهکی سخت‌تر از آب مناطق گرانیتی است (آب مناطق گرانیتی معمولاً نرم است).

آب حاوی مواد آلی

مواد آلی به تمام مواد با منشأ گیاهی یا جانوری گفته می‌شود که در خود محیط آبی تولید شده یا از طریق تخلیۀ زباله یا رواناب آب باران وارد آن می‌شوند. مواد آلی فرایند تجزیه را طی می‌کنند که در نتیجه، مواد مغذی وارد محیط شده و توسط جلبک‌ها و گیاهان عالی برای رشدشان استفاده می‌شود.

نوع آب توصیه‌شده برای شستشوی پنل خورشیدی

نوع آبی که در تمیزکاری و نگهداری پنل‌های خورشیدی استفاده می‌شود، یکی از مراحل اساسی برای انجام یک تمیزکاری صحیح است. استفاده از آب سخت یا آب با محتوای بالای مواد آلی (مانند آب رودخانه‌ها و دریاچه‌ها) برای تمیز کردن پنل‌های خورشیدی توصیه نمی‌شود. به‌جای آن، توصیه می‌شود از آبی استفاده کنید که تا حد امکان کمترین مقدار ناخالصی (کمترین مقدار ممکن مواد معدنی و مواد آلی) را داشته باشد، pH آن خنثی بوده و برای مواد تشکیل‌دهنده پنل غیرساینده باشد.

بهترین آب برای تمیزکاری، آب غیرمعدنی (دمینرالیزه) است که از طریق اسمز معکوس به‌دست می‌آید، زیرا این فرایند بیشتر ناخالصی‌ها را حذف می‌کند. آب مقطر یا دیونیزه که عاری از یون‌های معدنی و سایر ناخالصی‌هاست نیز گزینه خوب دیگری برای تمیز کردن پنل‌ها هستند.

جدول شاخص‌های استاندارد آب برای شستشوی پنل های خورشیدی

آب حاصل از اسمز معکوس

فرایند اسمز شامل حرکت آب از طریق یک غشای نیمه‌تراوا است که ناشی از اختلاف غلظت آلاینده‌ها است. در اسمز معمولی، جریان آب از محیط با غلظت کمتر به محیط با غلظت بیشتر، از طریق غشا انجام می‌شود. در اسمز معکوس، برعکس این اتفاق رخ می‌دهد؛ یعنی آب از محلول با غلظت بیشتر (آب سخت یا آب دارای ناخالصی) به محلول با غلظت کمتر عبور می‌کند و غشا نمک‌های معدنی و ناخالصی‌ها را نگه می‌دارد. در اسمز معکوس، جریان آب توسط نیروهای مکانیکی مانند پمپ‌های فشار هدایت می‌شود که نتیجه آن آبی با خلوص بالا است. نقطۀ ضعف اسمز معکوس این است که ۲۰٪ تا ۵۰٪ آب در طی فرایند دور ریخته می‌شود. هرچه آب سخت‌تر باشد، درصد آب دورریخته شده نیز بیشتر خواهد بود.

آب مقطر

آب مقطر از طریق فرایند تقطیر (تبخیر و سپس میعان آب) به‌دست می‌آید. بیشتر ناخالصی‌های موجود در آب را می‌توان از این طریق حذف کرد؛ به‌ویژه ناخالصی‌هایی که دمای جوش آنها بالاتر از دمای جوش آب است (مواد معدنی محلول مانند کلسیم و سایر فلزات سنگین مانند جیوه و آرسنیک حذف می‌شوند). با این حال، باید توجه داشت که برخی ترکیبات آلی فرار با دمای جوش پایین‌تر از آب، ممکن است همراه با آب تبخیر شده و در آب خالص نهایی باقی بمانند. به همین دلیل، نمی‌توان گفت آب مقطر کاملاً عاری از ناخالصی است.

آب دیونیزه

آبی است که یون‌ها (اجزای تشکیل‌دهنده نمک‌هایی مانند کلسیم و منیزیم) از آن حذف شده‌اند. رایج‌ترین فرایند برای تولید آن، استفاده از رزین‌های یونی است که این یون‌ها را از محلول جذب می‌کنند. باز هم باید توجه داشت که این روش تصفیه آب ممکن است نتواند برخی ناخالصی‌ها مانند برخی ترکیبات آلی را حذف کند. گاهی اوقات آب مقطر می‌تواند از آب دیونیزه خالص‌تر باشد (به‌دلیل اختلاف در نقطه جوش، می‌تواند ناخالصی‌های بیشتری را حذف کند). عمر مفید رزین به سختی آبی که استفاده می‌شود بستگی دارد؛ هرچه آب سخت‌تر باشد، عمر رزین کوتاه‌تر خواهد بود. فرآیند دیونیزه کردن اغلب به عنوان مرحله‌ای پیش از اسمز معکوس انجام می‌شود تا میزان آب دورریخته شده کاهش یافته و عمر غشا افزایش پیدا کند.

استفاده از شوینده‌ها

علاوه بر استفاده از فرایندهای فیزیکی برای به دست آوردن آب نرم، امکان استفاده از یک ماده نرم‌کننده نیز وجود دارد که آب را نرم‌تر می‌کند. این ماده، یون‌ها را حذف کرده و آب را نرم‌تر می‌سازد و در نتیجه از ایجاد لکه و رسوب جلوگیری می‌کند.

مزیت این راهکار این است که نیازی به سرمایه‌گذاری اولیه برای تجهیزات فیلتراسیون و مواد مصرفی نیست و قابلیت مقیاس‌پذیری دارد. سیستم‌های فیلتراسیون به ظرفیت اسمی خود محدود هستند و اگر آب بیشتری نیاز باشد، سیستم قادر به تأمین آن نخواهد بود. به همین دلیل، این راهکار به طور گسترده توسط تیم‌های تمیزکاری در خانه‌ها و نیروگاه‌های بزرگ استفاده می‌شود.

در مقاله برای شستشوی پنل خورشیدی از چه شوینده‌هایی استفاده کنیم؟ از کلین پست، به بررسی شوینده مناسب پرداخته‌ایم.