توسط : 
نتایج مطالعات مؤسسه تحقیقات آب نشان میدهد تراز آب دریای خزر از سال ۱۳۷۴ تاکنون بیش از ۲.۵ متر کاهش یافته و پیشبینیهای مبتنی بر هوش مصنوعی و مدلهای اقلیمی نیز حاکی از ادامه این روند در دهههای آینده است.
براساس این گزارش، این دریا از دهه ۱۳۷۰ روند کاهشی نسبتاً پایداری را تجربه کرده و تنها در فاصله سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ حدود ۹۰ سانتیمتر از سطح آن کاسته شده است. میانگین تراز آب در سال ۱۴۰۳ به منفی ۲۸.۱۵ متر رسیده و برآوردها نشان میدهد در چهار سال اخیر حدود ۳۶۰ میلیارد مترمکعب از حجم آب دریا کاهش یافته است.
«معصومه بنیهاشمی»، مدیر مرکز مطالعات دریای خزر، هشدار داد: در صورت تداوم شرایط کنونی، تراز آب در سال ۱۴۰۴ از کمترین میزان ثبتشده در ۵۰۰ سال اخیر نیز پایینتر خواهد رفت. نرخ کاهش سالانه که پیش از این ۲ تا ۳ سانتیمتر بود، در سالهای اخیر به بیش از ۲۰ سانتیمتر در سال افزایش یافته است.
عوامل اصلی این کاهش، تغییرات اقلیمی و افزایش دمای سطح آب عنوان شده که منجر به تبخیر بیشتر و کاهش ورودی رودخانهها شده است. میانگین دمای سطح آب در ۹ سال گذشته پیوسته بالاتر از حد نرمال بوده و این روند ادامه دارد.
بنیهاشمی از انجام مطالعهای جامع برای پیشبینی تراز آب تا افق ۲۰۵۰ خبر داد که در آن از مدلهای بیلان آبی و روشهای هوش مصنوعی استفاده شده است. نتایج این مطالعه نشان میدهد حتی در سناریوی خوشبینانه نیز کاهش حدود ۱.۸ متری و در سناریوی بدبینانه کاهش بیش از ۴ متری تراز آب محتمل است.
وی تأکید کرد کاهش سطح آب چالشهای جدی برای زیرساختهای ساحلی، بنادر، شیلات، تالابها و اکوسیستمهای منطقه به همراه خواهد داشت. به گفته او، دریای خزر از یک سامانه با نوسانات طبیعی به سیستمی شدیداً متأثر از تغییر اقلیم تبدیل شده و لازم است برنامهریزیهای توسعهای بر پایه سازگاری با این شرایط صورت گیرد.
