براساس تحلیلهای جدید، اردیبهشتماه امسال نقطه عطفی تاریخی در سبد انرژی آمریکا رقم زده است: برای نخستین بار در یک ماه تقویمی کامل، تولید برق از انرژی خورشیدی از زغالسنگ پیشی گرفته است.
بر اساس گزارش اندیشکده «امبر» (Ember) که دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا را بررسی کرده، در ماه مه ۲۰۲۶، خورشید ۱۲.۸ درصد از برق این کشور را تأمین کرده، در حالی که سهم زغالسنگ به ۱۲.۲ درصد کاهش یافته است. این موفقیت در حالی به دست آمده که دولت فعلی آمریکا سیاستهای حمایتی از سوختهای فسیلی را در پیش گرفته و تلاش میکند روند نزولی صنعت زغالسنگ را معکوس کند.
دادهها نشان میدهند که تولید خورشیدی در ماه مه با ۱۷ درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال قبل، به رکورد ۴۵.۵ تراوات ساعت رسید. در سوی مقابل، تولید زغالسنگ ۱۱ درصد کاهش یافت و به ۴۳.۴ تراوات ساعت رسید. روند نزولی زغالسنگ در واقع از سالها پیش آغاز شده بود؛ سهم این سوخت فسیلی دو دهه پیش نزدیک به ۵۰ درصد بود و امروز به کمتر از یکچهارم آن رسیده است.
نیکلاس فولگوم، تحلیلگر ارشد «امبر»، در این باره میگوید: «پیشی گرفتن خورشید از زغالسنگ برای اولین بار نشان میدهد که این منبع انرژی تا چه اندازه پیشرفت کرده است؛ از یک Contributor محدود به سومین منبع بزرگ و سریعترین منبع در حال رشد در سیستم برق آمریکا تبدیل شده است.» با این حال، گاز طبیعی همچنان با ۳۷ درصد سهم، منبع اصلی تأمین برق آمریکا باقی مانده است.
رشد خورشید علیرغم موانع سیاسی
دستاورد اخیر با وجود اقداماتی به دست آمده که واشنگتن برای احیای صنعت زغالسنگ و کند کردن توسعه انرژیهای پاک انجام داده است. دولت اعلام کرده نزدیک به ۷۰۰ میلیون دلار برای حمایت از نیروگاههای زغالسنگ هزینه خواهد کرد. کارشناسان مستقل اما معتقدند که صرفاً عوامل اقتصادی و هزینههای رقابتی، سرمایهگذاران را به سمت انرژی خورشیدی سوق میدهد و سیاستهای دولت نمیتواند روند نزولی زغالسنگ را متوقف کند.
در عین حال، تقاضای برق در آمریکا پس از دو دهه رشد ملایم، اکنون به دلیل گسترش هوش مصنوعی و مراکز داده، رشد صنعتی و برقیسازی حملونقل، افزایش یافته است. این موضوع نیاز به منابع جدید و قابل اطمینان تولید برق را ضروری ساخته است.
چشمانداز آینده: خورشید و باتری در صدر
تمایل به این منبع تجدیدپذیر همچنان رو به افزایش است. بر اساس گزارش اداره اطلاعات انرژی، توسعهدهندگان برنامه دارند ۴۳.۴ گیگاوات ظرفیت جدید خورشیدی در مقیاس صنعتی را در سال ۲۰۲۶ به شبکه اضافه کنند که ۶۰ درصد بیشتر از رکورد سال ۲۰۲۵ خواهد بود. تگزاس همچنان قطب اصلی این توسعه با سهم ۴۰ درصدی از پروژههای جدید است.
نکته کلیدی دیگر، پیوند روزافزون خورشید با سیستمهای ذخیرهسازی باتری است. در سهماهه نخست سال، انرژی خورشیدی و ذخیرهسازها با هم ۹۱ درصد از ظرفیت جدید نصبشده در آمریکا را تشکیل میدادند. این باتریها انرژی اضافی تولیدشده در روز را ذخیره میکنند تا در ساعات اوج مصرف غروب یا شب مورد استفاده قرار گیرند و چالش متناوب بودن خورشید را برطرف سازند.
با این روند، تحلیلگران پیشبینی میکنند که در آیندهای نزدیک، ماههای بیشتری با پیشی گرفتن خورشید از زغالسنگ سپری شود و این منبع پاک احتمالاً طی چند سال آینده در مقیاس سالانه نیز از سوخت فسیلی پیشی خواهد گرفت.

