بررسی آخرین آمار بارش کشور در سال آبی جاری نشان میدهد که با وجود ثبت رشد بارندگی نسبت به سال گذشته، تداوم خشکسالیهای انباشته و توزیع نامتوازن بارشها، منابع آبی کشور را همچنان در وضعیتی شکننده قرار داده است.
به گزارش کلین پست به نقل از پاون، میزان بارش کل کشور به ۲۱۲.۴ میلیمتر رسیده و شرایط کلی بارش نسبت به میانگین بلندمدت در وضعیت نرمال ارزیابی میشود، اما پراکندگی نامتوازن بارشها موجب شده که برخی مناطق با کمآبی جدی مواجه باشند. درحالحاضر ۱۱ استان کشور با جمعیتی بیش از ۳۵ میلیون نفر در شرایط زیرنرمال بارشی قرار دارند که این موضوع زنگ خطری جدی برای تأمین منابع آب در ماههای پیشرو محسوب میشود.
کاهش بارشها بهویژه در استانهای واقع در حوضه آبریز دریاچه نمک مشهود است؛ استانهای تهران، قم و مرکزی با کاهش بیش از ۲۵ درصدی نسبت به میانگین بلندمدت، بدترین وضعیت بارشی را تجربه میکنند. در این میان، استان قم با کاهش ۳۲ درصدی و استان تهران با کاهش ۲۹ درصدی نسبت به بلندمدت، در صدر استانهای کمبارش قرار دارند.
حوضه آبریز سدهای پنجگانه تهران نیز از ابتدای سال آبی جاری تاکنون با کاهش بارندگی مواجه بوده است، درحالیکه طبق آمار شبکه ایستگاههای مبنای وزارت نیرو، میزان بارشها در سال آبی جاری نسبت به متوسط بلندمدت حدود ۲ درصد و نسبت به سال گذشته حدود ۶۰ درصد افزایش داشته است.
براساس شاخص خشکسالی SPI، کشور در طول شش سال متوالی درگیر خشکسالی بوده و انباشت این شرایط بهویژه در منابع آب زیرزمینی باعث شده که بارشهای سال جاری نیز نتواند کمبودهای گذشته را جبران کند. نگرانی نسبت به کسری مخازن آب سطحی و زیرزمینی همچنان پابرجاست. تداوم کمبارشی در استانهای زیرنرمال میتواند منجر به کاهش تولید آب، افت ورودی سدها، کاهش روانابهای سطحی و افزایش فشار بر منابع آب زیرزمینی شود که تأمین آب در بخشهای مختلف مصرف را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
در بخش وضعیت سدها، میزان ورودی سدهای کشور از ابتدای سال آبی جاری در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله کاهش قابل توجهی نداشته، اما نسبت به سال گذشته که یکی از خشکترین سالهای نیمقرن اخیر بود، ۵۳ درصد افزایش یافته است. همچنین درحالحاضر میزان پرشدگی مخازن سدهای کشور به ۵۹ درصد رسیده که نسبت به سال گذشته افزایش ۱۵ درصدی را نشان میدهد. بااینحال، بهدلیل الگوی مکانی بارشها و سهم متفاوت بارشهای مؤثر، وضعیت ذخایر سدها در مناطق مختلف یکسان نیست؛ سدهای حوضههای کارون، کرخه و مرزهای غربی از شرایط بهتری برخوردارند، اما سدهای استانهای تهران، مرکزی، خراسان رضوی، قم، اصفهان و زنجان همچنان در وضعیت نامطلوب قرار دارند.
تأمین آب شرب در شهرهایی مانند تهران، کرج، مشهد، اراک، قم، اصفهان و یزد با محدودیتهایی همراه است و مدیریت مصرف آب همچنان بهعنوان یک ضرورت جدی مورد تأکید قرار دارد. پیشبینیها نشان میدهد در روزهای پایانی هفته جاری، فعالیت سامانههای بارشی در برخی مناطق کشور تقویت خواهد شد و استانهای شمالغرب، غرب و ارتفاعات زاگرس بهویژه در استانهای کرمانشاه، ایلام، لرستان و خوزستان بارشهای قابل توجهی را تجربه خواهند کرد، هرچند در سایر مناطق بارشها بهصورت پراکنده و محدود خواهد بود.
به منظور مقابله با تنش آبی بهویژه در بخش شرب، علاوه بر اجرای اقدامات مدیریتی و اصلاح الگوی مصرف، طرحهای اضطراری برای شهرهای دارای تنش آبی تدوین و درحال پیگیری است که در صورت تأمین منابع مالی لازم، میتواند از بروز بحران در ماههای آینده جلوگیری کند.

